मनोगत - अजपा योग आणि ध्यानसाधना
मानवी जन्माचं सार्थक करण्याचे जे अध्यात्म मार्ग भारतवर्षात विकसित झाले त्यातील एक प्रमुख मार्ग म्हणजे कुंडलिनी योग. मंत्रयोग, हठयोग, लययोग आणि राजयोग अशा चार प्रकारांत विभागलेला हा मार्ग खरंतर आध्यात्मिक प्रगतीचा राजमार्गच आहे. अजपा योग हा ह्या सगळ्यांचा मुकुटमणी आहे. प्राचीन योगग्रंथांनी एकमुखाने गौरवलेली ही "न भूतो न भविष्यति" अशी साधना पध्दती आहे. ताणतणावांनी आणि नाना प्रकारच्या चिंतांनी ग्रस्त करणाऱ्या आधुनिक जीवनशैलीसाठी तर अजपा योग वरदान स्वरूप आहे. तुम्हाला ह्या मार्गावर यावं अशी इच्छा होत आहे हा तुमच्या दृष्टीने मोठा शुभसंकेतच आहे. विषयाच्या खोलात जाण्याआधी अंतरीचे दोन शब्द सांगावे म्हणून हा "मनोगत" प्रपंच.

नुकतेच प्रकाशित झालेले लेख

ब्रह्म मुहुर्तावरील योग साधना - भाग २
मागील लेखात आपण ब्रह्म मुहूर्त म्हणजे काय ते विस्ताराने जाणून घेतले. आता या लेखात आपण ब्रह्म मुहूर्तावर साधना का आणि कशा प्रकारे करावी ते जाणून घेणार आहोत.
Posted On : 23 Sep 2022
ब्रह्म मुहुर्तावरील योग साधना - भाग १
पारंपारिक योग साधनेत ब्रह्म मुहूर्ताच्या काळात योग साधना करण्याचा सल्ला तुम्ही नक्कीच वाचला किंवा ऐकला असेल. योगमार्गावर, ध्यानमार्गावर नुकतेच पाऊल ठेवलेल्या साधकांच्या मनात हा प्रश्न हमखास रेंगाळत असतो की ब्रह्म मुहूर्तावर साधना करावी का आणि ती केल्याने काही विशेष असा फायदा होतो का? आज आपण त्याविषयीच काही गोष्टी जाणून घेणार आहोत.
Posted On : 12 Sep 2022
श्रीकृष्णाच्या बासरीतील कुंडलिनी योग
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीच्या रात्रीला मोहरात्री असं म्हणतात. मोहरात्रीच्या काळात केलेली श्रीकृष्ण उपासना तर उत्तम असतेच परंतु अन्य उपासना-साधना देखील महत्वाच्या मानल्या जातात. श्रीकृष्णाचे आणि माझे एक वेगळे कनेक्शन आहे. त्या कनेक्शन विषयी विस्ताराने पुन्हा कधीतरी सांगीन. आज श्रीकृष्णाच्या बासरीत मला जाणवलेल्या कुंडलिनी योगा विषयी दोन शब्द सांगतो.
Posted On : 18 Aug 2022
स्वयंभू लिंगावरील नागीण आणि अवधूताची अजगरवृत्ती
आज नागपंचमीचा पवित्र दिवस आहे. भारतीय अध्यात्मशास्त्रात वारंवार वेगवेगळ्या कारणांनी प्रकट होणारा प्राणी म्हणजे नाग. भगवान शंकराच्या कंठापासून ते मुलाधार चक्रात निवास करणाऱ्या कुंडलिनी शक्तीपर्यंत हे नागाचे अस्तित्व आपल्याला सतत जाणवत राहते. नाग, नाग देवता, नाग वंश, नागांची अनंत-वासुकी-तक्षक-कर्कोटक इत्यादी आठ / नऊ नागकुळे अशा विविध प्रकारांनी प्राचीन योग-अध्यात्म साहित्यांत नाग डोकावत रहातो. एका बाजूला नागाविषयीची भीती आणि दुसऱ्या बाजूला त्याच्या विषयी असलेला आदर आणि भक्ती अशा दुहेरी स्वरूपात नागाचे रूपक आपल्याला आढळून येते.
Posted On : 02 Aug 2022
श्रावणातील शिव / दत्त / गोरक्ष सहस्रनाम उपासना
मागील लेखात आपण श्रावणातील शिव उपासना आणि तत्संबंधी पूर्वतयारी यांविषयी काही गोष्टी आपण जाणून घेतल्या. जी मंडळी योगमार्गावर नवीन आहेत त्यांना बऱ्याचदा असा प्रश्न पडतो की नेमकी उपासना कोणती करावी. श्रीशिवलीलामृत, श्रीगुरूचरित्र, श्रीनवनाथ पोथी इत्यादी लोकप्रिय ग्रंथांचे पठन किंवा पारायण सगळ्यांना जमते किंवा आवडते असे नाही. विशेषतः कोणतेही पारायण विधिवत करत असतांना जे काही सर्वसामान्य नियम पाळावे लागतात ते योगमार्गावर नवीन असणाऱ्या लोकांना काहीसे किचकट वाटतात. या क्लिष्टतेमुळे मग ते अशाप्रकारच्या नैमित्तिक उपासनेत पडतच नाहीत. हे लक्षात घेऊन एक सहज, सोपी कोणतेही कडक नियम नसलेली पण प्रभावी अशा एका उपासनेविषयी काही सांगणार आहे.
Posted On : 25 Jul 2022
श्रावणातील अजपा योग आणि शिव उपासना - पूर्वतयारी
गुरुपौर्णिमेच्या निमित्ताने ज्यांनी ज्यांनी संवाद साधला त्यातील अनेकांच्या मनात एक प्रश्न होता की लवकरच श्रावण येत आहे तर अजपा योगाभ्यासाच्या दृष्टीने काय आणि कशी तयारी करायची. या छोट्या पोस्ट मध्ये त्याविषयीच थोडक्यात जाणून घेऊ यात. आपल्याकडे श्रावण दिनांक २९ जुलै रोजी सुरु होत आहे आणि दिनांक २७ ऑगस्ट रोजी समाप्त होणार आहे. त्यामुळे हा महिनाभराचा कालखंड शिव साधनेसाठी उत्तम आहे.
Posted On : 15 Jul 2022
आंतरराष्ट्रीय योग दिन २०२२
आज सर्वत्र आंतरराष्ट्रीय योग दिन साजरा होत आहे. तुम्ही सर्व सुजाण वाचक मंडळी आपापल्या आवडीनुसार आणि श्रद्धेनुसार तो साजरा करत असाल याची मला खात्री आहे. तुम्हा सर्वाना त्यासाठी खुप साऱ्या शुभेच्छा. आधुनिक इंटरनेट युगात योगासने, प्राणायाम, ध्यान, कुंडलिनी योग, चक्रे वगैरे वगैरे गोष्टी आता घराघरात पोहोचल्या आहेत.
Posted On : 21 Jun 2022
अक्षय तृतीये निमित्त ध्यानसाधना
अक्षय तृतीया म्हणजे साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक. अक्षय तृतीयेचे महत्व सर्वज्ञात असल्याने त्या विषया अधिका काही सांगण्याची गरज नाही. अक्षय तृतीयेच्या शुभ मुहूर्ताचे औचित्य साधून योग-ध्यानमार्गाची आवड असणारी मंडळी विशेष साधना आणि सरावाचा श्रीगणेशा सुद्धा करत असतात. आज अशीच एक ध्यानसाधना सांगणार आहे. ही साधना अगदी नवख्या लोकांसाठी नाही. ज्यांना कुंडलिनी योगशास्त्राची प्राथमिक माहिती आणि ज्यांनी ध्यान-धारणेचा काही काळ तरी अभ्यास केलेला आहे अशा लोकांसाठी प्रामुख्याने ही साधना आहे.
Posted On : 02 May 2022
एक आटपाट नगर होतं...
फार काळ लोटला या गोष्टीला. एक आटपाट नगर होतं. त्या नगरात एक योगसाधक रहात होता. एकदा त्या योग्याने महाशिवरात्रीच्या पवित्र दिवशी निशीथ काळी भगवान शंकराची ध्यानपूजा मांडली.
Posted On : 01 Mar 2022
भगवान दत्तात्रेयांची कृपा देणारे श्रीदत्त षटक स्तोत्र
फार वर्षांपूर्वीची गोष्ट. मी श्रीनृसिंहवाडी अर्थात नरसोबाची वाडी येथे काही काळ राहिलो होतो. कृष्णा पंचगंगा संगमी वसलेल्या या ठिकाणाचे महत्व दत्तभक्तांना निराळे सांगण्याची आवश्यकता नाही. एक दिवस नामस्मरण करता करता असा विचार मनात आला की एकाच नावाने भगवंताला आळवण्यापेक्षा वेगवेगळ्या नामांनी त्याला साद घालावी. मग काय जी आठवतील, जी स्फुरतील त्या नामांचा पुकारा सुरु केला. काही काळ हे असे नामस्मरण करून उठण्याच्या तयारीला लागतो.
Posted On : 18 Dec 2021


देवाच्या डाव्या हाती
कशी होते कुंडलिनी जागृती? जागृती नंतर पूढे काय? प्राचीन योगग्रंथात उल्लेखलेले अनुभव आजही खरोखरच येतात का? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे देणारे अनुभव कथन. एक नवखा साधक ते योगी या प्रवासात लेखकाला आलेल्या अडचणी आणि त्याने मोठ्या जिद्दीने त्यांवर केलेली मात याचे प्रभावी वर्णन या पुस्तकात आढळते. लेखक बिपीन जोशी यांचे विस्मयकारक स्वानुभव आणि प्रभावी मार्गदर्शन. अधिक वाचण्यासाठी येथे जा.
नाथ संकेतींचा दंशु
कुंडलिनी योगमार्ग विनाकारण गुढतेच्या आणि क्लिष्टतेच्या वलयात झाकोळला गेला आहे. सर्वसामान्य संसारी साधक कुंडलिनी योगमार्गापासून दूरच राहिला आहे. सर्वसामान्य साधकाला समजतील, जमतील आणि फायदा मिळवून देतील अशी मूलतत्वे आणि साधना यांचे सहज सोप्या भाषेत विश्लेषण करणे हे या पुस्तकाचे मुख्य उद्दीष्ट आहे. लेखक बिपीन जोशी यांचे प्रभावी आणि स्वानुभवाधिष्ठित मार्गदर्शन. अधिक माहितीसाठी येथे जा.